Ukraińcy, życząc komuś powodzenia w jakimś działaniu, тримають кулаки за когось або за щось, Polacy powiedzą w takiej sytuacji, że trzymają (ściskają) za niego kciuki – „ktoś życzy komuś powodzenia w danym przedsięwzięciu” [WSJP]. Na przykład: Do rozgrywek zgłosiło się aż dziesięć drużyn i należy tylko trzymać kciuki, aby wszyscy dotrwali do końca sezonu.
Ukraińskie życzenie скатертю дорога, stosowane jest, na pożegnanie kogoś, za kim nie będzie się tęsknić. Frazeologizm ten odpowiada polskiemu wyrażeniu krzyżyk na drogę – „używane, aby przekazać, komuś, że mówiący nie będzie się przejmował rozstaniem z nim” [WSJP]. Na przykład: Jeśli komuś nie podoba się w jego własnym kraju, to granice sią otwarte – krzyżyk na drogę.
Ćwiczenie 58. Przeczytaj poniższe teksty. Ustal, kiedy wydzielone frazeologizmy zostały użyte prawidłowo, a kiedy nie. Uzasadnij swoją odpowiedź. Zaproponuj wersję odpowiadającą sytuacji.
- Michał Andrzejczak przeczytał list od pracownicy, który rano otrzymał drogą mailową:
„Szanowny Panie Kierowniku,
uprzejmie informuję, że nie będę dziś obecna w pracy z powodu pogrzebu bliskiej mi osoby.
Z poważaniem
Jadwiga Natkowiak”
Pan Michał grzecznie odpisał:
„Szanowna Pani Jadwigo,
uprzejmie dziękuję za informację. Krzyżyk na drogę.
Łączę wyrazy szacunku
Michał Andrzejczak” - Bartkowi już od bardzo dawna nie podobało się, jak Andrzej traktuje Marysię. Kiedy dowiedział się, że Marysia wniosła o rozwód, pomyślał o Andrzeju „krzyżyk ci na drogę” i pojechał zaprosić kobietę na kolację.
- Moja córcia pisze jutro maturę z matematyki. Najbardziej denerwuje się babcia, która najmocniej ze wszystkich trzyma za nią kciuki.
- Wszyscy w pracy mówili dziś tylko o wczorajszym meczu i awansie naszej drużyny do finału mistrzostw świata. Największe emocje budziła niepewność, kto będzie naszym przeciwnikiem. Zagorzały kibic, Tomek, wyjęczał – „Jak trafimy na Hiszpanów, to się zabiję”. Przejęta pani Irenka odpowiedziała mu – „Będę za to trzymać kciuki”.
Ćwiczenie 59. Napisz własne dialogi, w których użyjesz frazeologizmów z życzeniami: trzymać kciuki i krzyżyk na drogę.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
