Zagadnienia komunikacyjne
Netykieta
Instrukcje
Prośba
Ponaglenie
Zagadnienia językowe
Pisanie e-maili i krótkich wiadomości
Wołacz
Formy adresatywne
Tryb rozkazujący
Alternacje spółgłoskowe i samogłoskowe
Ćwiczenia i zadania
Ćwiczenie 44. Zapoznaj się z zaleceniami dotyczącymi właściwego posługiwania się internetem.
Zadanie 1. Które z tych zasad wydają ci się najważniejsze? Uzasadnij swoją wypowiedź.
………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………….………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….………………………………………………………
Zadanie 2. Jakie inne ważne zasady zachowania w sieci możesz zaproponować?
………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………….………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….………………………………………………………
Ćwiczenie 45. Jedną z ważnych zasad komunikacji internetowej jest prawidłowe nazywanie adresatów w e-mailach w zależności od tego, czy jest to wiadomość oficjalna (na przykład służbowa), czy prywatna. Zwróć uwagę na formę rzeczownika w wołaczu w zależności od tego, czy odnosi się do kobiety, czy do mężczyzny. Uzupełnij tabelkę wg wzoru.
* W języku polskim funkcjonują również żeńskie formy gramatyczne nazw zawodów i funkcji, czyli feminatywy, o których dowiesz się więcej w kolejnym rozdziale.
Szanowna Pani + Kierownik (kobieta) → Wołacz = Mianownikowi
Szanowny Panie + Kierowniku (mężczyzna)
Ćwiczenie 46. Napisz krótką wiadomość z prośbą lub informacją do wskazanej osoby.
Zrób to według wzoru, używając zwrotu „Pani… / Panie…”
Wzór:
– doktor (Anna), wystawienie recepty
Pani Doktor, proszę o wystawienie mi recepty na antybiotyk.
– trener (Dominika), nieobecność na treningu
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
– mechanik (Piotr), data odbioru samochodu
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
– magister (Joanna), wpisanie zaliczenia
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
– prezes (Jan), udzielenie urlopu na żądanie
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
– dyrektor (Marta), wyznaczenie spotkania
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
– inżynier (Marian), data rozpoczęcia budowy
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ćwiczenie 47. Przeczytaj poniższy tekst.
Od: Anna Kowalska <anna.kowalska@anna.pl>
Wysłane: piątek, 24 lutego 2024 11:55
Do: Kasia Michalska <kasia.mi@kaja.pl>
Temat: chyba się zakochałam
Cześć Katarzyno!
Zgadnij, kogo ostatnio spotkałam! Pamiętasz Janka Nowaka? To ten facet, który był z nami
na delegacji w Krakowie, teraz pracuje jako kierownik działu w Poznaniu. Przyszedł do naszego
biura po poradę. Wszedł do mojego gabinetu i się przedstawił. Ja też mu powiedziałam,
jak się nazywam, a on spojrzał na mnie i spytał: „Szanowna pani kierownik, czy my się
już kiedyś spotkaliśmy?” A ja mu odpowiedziałam: „Tak, Panie Janie, jeśli się nie mylę, to
6 lat temu byliśmy razem w delegacji”. Jak załatwiliśmy sprawy służbowe, to pogadaliśmy
o tym, co się u nas dzieje. I wtedy on mi powiedział: „Anno, wstydziłem się wtedy podejść
i powiedzieć ci, że mi się bardzo podobasz”. Kasiu, możesz to sobie wyobrazić? Czyli nie
tylko on mi się podobał! Kaśka, on zaprosił mnie wtedy na kawę, a dziś idziemy na kolację!!!
Aaaaaaa!!! Wczoraj mi się przyśniło, że spojrzał mi w oczy i powiedział „Szanowna pani
kierownik, kocham panią”. Na co ja mu odpowiedziałam: „Szanowny panie kierowniku, ja
też pana kocham!”
Chyba się zakochałam… <3
Ściskam gorąco! Wracaj już podróżniczko, to opowiem szczegóły 😉
Anka
Od: Kasia Michalska <kasia.mi@kaja.pl>
Wysłane: piątek, 24 lutego 2024 14:25
Do: Anna Kowalska <anna.kowalska@anna.pl>
Temat: Odp: chyba się zakochałam
O BOŻE!!! Pamiętam go! Pamiętam też, jak wtedy w Krakowie łaziłaś i się prawie do niego
modliłaś: „Jasiu, Janeczku, popatrz na mnie”; „Przystojniaku, umów się ze mną…”; „Chłopcze,
nie gadaj z tą babą!” A jak marudziłaś, kiedy jakaś koleżanka z nim rozmawiała… Mruczałaś
pod nosem na dziewczyny: „Ty wredna małpo, odejdź od niego!”, albo do Eli: „Jędzo,
zabieraj te ręce”. A pani Renia z działu prawnego patrzyła na ciebie i powtarzała, „Dziecko
kochane, idź w końcu do niego”. Ale się z ciebie śmiałyśmy!:).
Aneczko, cieszę się, że jesteś szczęśliwa. Oby Wam się udało!
Pozdrawiam gorąco, zakochana wariatko i do zobaczenia niedługo!
Kaśka
Wskaż w tekście słowa w wołaczu. Pogrupuj je w tabeli wg wzoru. Zastanów się, od czego zależy końcówka wołacza.
Ćwiczenie 48. Podaj formy wołacza w liczbie pojedynczej i mnogiej dla poniższych rzeczowników zgodnie z podanym wzorem. Określ, jakie zmiany zachodzą w tych słowach.
a) zwróć uwagę na wymianę spółgłosek
b) zwróć uwagę na zmiany samogłoskowe
Ćwiczenie 49. Wypisz z tekstu e-maili Ani i Kasi czasowniki w trybie rozkazującym.
zgadnij, popatrz ………………………………………………….…………………………………………………………………
Niegrzeczne jest używanie czasowników niedokonanych w trybie rozkazującym, ponieważ
sygnalizuje to negatywne emocje, zniecierpliwienie nadawcy i ponaglenie adresata.
Dlatego zamiast: Otwieraj okno! powiedz: Otwórz okno!, a zamiast: Zamykaj drzwi powiedz: Zamknij drzwi. Możesz dodać słowo proszę i wtedy wypowiedź będzie
miała grzeczny charakter, np. Proszę, otwórz okno; Zamknij, proszę, drzwi.
Ćwiczenie 50. Uzupełnij tabelę. Z rozsypanek w pierwszej kolumnie ułóż grzeczną prośbę i niegrzeczne ponaglenie. Działaj według wzoru.
Ćwiczenie 51. Ponumeruj polecenia w instrukcji mycia rąk we właściwej kolejności.
a) Umyj dokładnie przestrzenie między palcami oraz okolice kciuków. ………………
b) Rozprowadź mydło, pocierając o siebie rozprostowane dłonie. ………………
c) Wytrzyj ręce do sucha jednorazowym ręcznikiem. ………………
d) Zmocz ręce wodą. ………………
e) Nabierz tyle mydła, aby pokryło całą powierzchnię dłoni. ………………
f) Myj ręce ok. 30 sekund. ………………
g) Dokładnie opłucz ręce wodą. ………………
INSTRUKCJA to zbiór zasad lub przepisów, które ustalają sposób postępowania.
Instrukcje na ogół związane są z działaniem, stąd można w nich często spotkać formy
trybu rozkazującego.
Ćwiczenie 52. Zapoznaj się z fragmentem instrukcji obsługi pralki. Następnie zapisz
powyższy tekst, zamieniając czasowniki w trybie rozkazującym na formę proszę +
bezokolicznik lub należy + bezokolicznik.
1. Proszę postawić pralkę na twardej i równej powierzchni. ……………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Ćwiczenie 53. Przeczytaj instrukcję montażu szafek kuchennych, którą dla swoich pracowników przygotował szef firmy stolarskiej. Następnie na jej podstawie napisz krótką relację z montażu szafek w twojej kuchni. Kontynuuj według wzoru.
- Wnieście i rozpakujcie wszystkie kartony, posegregujcie dokładnie elementy konstrukcyjne szafek: śrubki ułóżcie obok siebie, nakrętki przy nakrętkach.
- Upewnijcie się, ile osób będzie niezbędnych do połączenia wszystkich elementów w zestaw. W niektórych przypadkach będą to 2 osoby.
- Zadbajcie o narzędzia, które mogą się wam przydać. Z pewnością będzie to młotek, śrubokręt czy klucz imbusowy.
- Przed montażem sprawdźcie ściany oraz podłogę – powinny być równe.
- Montaż szafek zawsze zaczynajcie od wieszania szafek ściennych.
- Jeśli pomiędzy meblami a ścianą pozostaną szczeliny, można je zabudować elementami wykończeniowymi w kolorze frontów szafki.
- Pamiętajcie: ostatnim etapem prac związanych z montażem mebli kuchennych jest podłączenie wody, gazu i urządzeń elektrycznych.
- Przyjechało do nas dwóch panów z ekipy montażowej. Wnieśli kilka paczek i …………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Ćwiczenie 54. Prawie wszystkie polecenia w podręczniku, z którego teraz korzystasz mają w sobie czasownik w formie trybu rozkazującego. Wypisz 10 z nich i określ, jakie jest twoje zadanie.
Wzór:
Napisz krótką wiadomość – muszę napisać jakiś tekst zgodny z poleceniem
Zapoznaj się z tekstem – należy przeczytać materiał z ćwiczenia
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Ćwiczenie 55. Użyj w poniższych dialogach formy trybu rozkazującego z partykułą niech + 3 osoba l. pojedynczej lub mnogiej.
– Panie Dyrektorze, księgowa pyta, o której może przyjść z dokumentami?
– Niech będzie (być) u mnie za godzinę.
– Za godzinę ma pan umówione spotkanie z nowym inwestorem.
– Rzeczywiście, to najlepiej …………………………………………… …………………………………………… (przyjść)
teraz.
– Dzień dobry, dzwonię, żeby umówić mamę na wizytę u doktor Kowalskiej.
– Najbliższy wolny termin mam na poniedziałek na 9:30.
– Świetnie! Pasuje nam.
– ………………………………………… mama ………………………………………… (przynieść) ze sobą wyniki, które
robiła wcześniej.
– Pani profesor, Kacper i Wojtek pytają, kiedy mogą przyjść na egzamin.
– Najpierw ………………………………………… ………………………………………… (zaliczyć) kolokwium.
– Ale oni już chyba pisali.
– Tak, pisali, ale nie zaliczyli. ………………………………………… porządnie …………………………………………
(się nauczyć), mają czas do końca semestru.
– Andrzej, Marek pyta, jak do was dojechać, bo nie może adresu znaleźć w nawigacji.
– ………………………………………… ………………………………………… (wbić) w nawigację adres szkoły. Jak tam
dojedzie, to ………………………………………… ………………………………………… (zadzwoni) i będę go pilotować
przez telefon.
– Dzień dobry, mam przesyłkę dla pani Marty.
– Dzień dobry, jeszcze jestem w pracy, …………………………………… pan ją ……………………………………
(zostawić) u sąsiadki z parteru.
Ćwiczenie 56. Znajdź w internecie teksty podanych niżej piosenek znanych i popularnych w Polsce wykonawców. Wypisz występujące w tych tekstach czasowniki w trybie rozkazującym i podaj ich bezokoliczniki. Ułóż własne zdania z wybranymi formami. Poszukaj tych piosenek w serwisach muzycznych i posłuchaj ich.
- Krzysztof Krawczyk, Pamiętam Ciebie z tamtych lat
Wzór:
Zamknij – bezokolicznik: zamknąć
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - Varius Manx, Pocałuj noc
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - Oddział Zamknięty, Obudź się
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - 2 plus 1, Chodź, pomaluj mój świat
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - Maryla Rodowicz, Niech żyje bal
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - Andrzej Zaucha, Baw się lalkami
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - Kwiat Jabłoni, Wodymidaj
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - Lady Pank, Zostawcie Titanica
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. - Kleks, Igo, Kaśka Sochacka, Mrozu, Artur Rojek, Brodka, Ralph Kaminski, Sokół, Bedoes 2115, Całkiem nowa bajka
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
