Skip to content

Zagadnienia komunikacyjne

Opis człowieka – wygląd i charakter
Opis działań człowieka
Wyrażanie przekonań i opinii
Opis relacji międzyludzkich i stosunków społecznych
Ocenianie i wartościowanie
Wyrażanie woli i niepewności
Wyrażanie uczuć

Zagadnienia językowe

Sposoby wyrażania oceny
Synonimia
Znaczenie dosłowne i przenośne
Metafory i porównania
Gra słów
Frazeologia
Stereotypy
Tłumaczenia polsko-ukraińskie i ukraińsko-polskie

Poznawanie frazeologii to ekscytująca podróż, która wzbogaci twoje słownictwo, poprawi umiejętności komunikacyjne i otworzy nowe aspekty postrzegania świata. Dowiedz się, jak we frazeologii może być przedstawiany człowiek.

Szereg jednostek służy do wyrażenia stopnia intensywności cechy „piękny”. O bardzo pięknej kobiecie mówi się: piękna jak bogini; piękna jak Wenus; piękna jak królewna; piękna jak gwiazda; dziewczyna (rzadko chłopiec) jak malina; dziewczyna jak róża. Na przykład: Nie wiem, dlaczego się jej czepiasz, dziewczyna jak malina, każdy facet się za nią ogląda. Mówi się, że ktoś lub coś jest bardzo piękny / piękne: piękny jak marzenie; piękny jak sen; piękny jak anioł; piękny jak cherubin; piękny jak Apollo; piękny jak młody bóg; piękny jak bóstwo; piękny jak wiosna; ładny jak obrazek; ktoś piękny jak obrazek (jak z obrazka); ktoś / coś jest jak ta lala; ładny jak lalka; śliczny jak laleczka (lalka). Na przykład: Przy barze stał najprzystojniejszy mężczyzna jakiego w życiu widziała. Z lekko falowanymi blond włosami był piękny jak młody bóg. Otaczał go wianuszek dziewczyn, a wszystkie jak z obrazka, jedna piękniejsza od drugiej. W ten tłum ja się wpychać nie będę. Polski frazeologizm pod muchą, w przeciwieństwie do ukraińskiego, ma dwa znaczenia1: 1. pot. „będąc elegancko ubranym z muchą (kokardą) na szyi” 2. pot. „będąc nietrzeźwym” [WSJP]. Na przykład: Kasia i Paweł przyszli eleganccy jak nigdy – ona w długiej sukni, on pod muchą. Istnieje również frazeologizm jak stróż w Boże Ciało – „o osobie ubranej przesadnie elegancko” [WSJP]. Używany ze słowami: odstawić się, ubrać się, wystroić się; wyglądać jak stróż w Boże Ciało [WSJP]. Na przykład: Odstawił się jak stróż w Boże Ciało – biała koszula, spodnie w kant, wypolerowane lakierowane buty. Ukraińskie i polskie porównania z komponentem nocjak noc i як ніч różnią się znaczeniem. W języku ukraińskim jest to. 1. „Смутний, насуплений, похмурий” 2. „зі сл. п’я́ний. Дуже, надзвичайно” [СУ]. Zamiast tego, w języku polskim występuje: „brzydki, ciemny, czarny, mroczny, ponury; długi jak noc” [WSJP]. Na przykład: Jego dziewczyna była brzydka jak noc, ale przynajmniej dało się z nią sensownie pogadać. Prototypem czegoś brzydkiego w polskim językowym obrazie świata jest brzydki jak nieszczęście. Na przykład: Pies był mądry, kochany i dobrze wychowany, ale przy tym brzydki jak nieszczęście. Mówi się też, że ktoś / coś jest brzydki / brzydkie jak cholera: O co wam chodzi, może i ma on żonę brzydką jak cholera, ale niesamowicie pracowitą. O kimś bardzo szczupłym mówi się, że jest chudy jak śmierć; chudy jak gałąź; chudy jak patyk; chudy jak patyczek; chudy jak tyka (tyczka); chudy jak kościotrup; chudy jak szkielet; chudy jak nieszczęście; chudy jak szkapa; chudy jak szczapa. Na przykład: Nie wiem czym oni karmili syna, ale przy swoich 190 centymetrach był chudy jak tyczka.

1 Źródła eksplikacji i przykładów zostały oznaczone skrótami, których rozwinięcie znajduje się na końcu książki.

Ćwiczenia i zadania

Ćwiczenie 1. Przetłumacz na język polski.
Вони випивали в ресторані неподалік офісу й уже були добряче під мухою.
……………………………..………………………………………………………………………………………………………
…………….……………………………..…………………………………………………………………………………………

Ćwiczenie 2. Uzupełnij zdania najbardziej pasującymi słowami.

  1. Spoglądam na stadion piękny jak ……………… (anioł, marzenie).
  2. Jesteś piękna jak ………………….. (ta lala, Apollo).
  3. W młodości Marek był piękny jak ……………….. (Wenus, cherubin).
  4. Młodzieniec był piękny jak ………………… (młody bóg, róża).

Ćwiczenie 3. Przetłumacz zdania na język ukraiński.

  1. Chirurg Kudłacz był chudy jak szkapa i bardzo wysportowany.
  2. Bez owijania w bawełnę: jestem chudy jak tyka, słabo umięśniony, noszę okulary, nie ubieram się w nowoczesne ciuchy…
  3. Był chudy jak śmierć i do tego chciał zrobić sobie na ramieniu i na łokciu tatuaż!
  4. Mimo że je dwa razy więcej niż ja, wciąż jest chudy jak kościotrup.
  5. Z autobusu wysiada dziwny pan: chudy jak patyk, ponad dwa metry wzrostu, targa skrzynkę pomarańczy.
  6. Pies był chudy jak szczapa i prawie umierający. Czy ci, którzy zadają tak wielkie cierpienia zwierzętom, nie zasługują na odpowiednią karę?
  7. Jestem wysoki, chudy jak tyka, mam krzywe zęby, odstające uszy i dołki w policzkach jak pięciolatek.
  8. Okazało się, że kotek jest już bardzo odwodniony, chudy jak szkielet i okropnie brudny.
  9. Rysiek jest chudy jak nieszczęście. Moja mama z koleżanką zaczęły chłopaka dokarmiać.

Ćwiczenie 4. Opisz osobę o doskonałej urodzie. Użyj co najmniej 3 frazeologizmów.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Ćwiczenie 5. Skrytykuj wygląd jakiejś osoby. Użyj co najmniej 3 frazeologizmów.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Projekt jest finansowany przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej w ramach programu Promocja Języka Polskiego 2023 (umowa BJP/PJP/2023/1/00011/U). Czas jego realizacji, to 1.12.2023 – 1.12.2024. Głównym beneficjentem jest Uniwersytet Szczeciński, a partnerem – Uniwersytet Narodowy Politechnika Lwowska.

Człowiek – wygląd