Materiały do nauki języka polskiego dla studentów ukraińskich

Wyrażenie przyimkowe z kwitkiem, czyli „nie uzyskawszy tego, co chcieliśmy załatwić” [WSJP], najczęściej używa się w połączeniu z takimi czasownikami jak odejść / odchodzić, wrócić / wracać; odesłać / odsyłać kogoś, odprawić / odprawiać kogoś. Jego odpowiednikiem jest frazeologizm спіймати (вхопити, схопити, ловити, хапати) облизня, co znaczy – „stracić coś, na co się liczyło, czego się spodziewano, a także otrzymać odmowę przy zalotach, oświadczynach”. Na przykład: Pacjent nigdy nie powinien być odprawiony z kwitkiem. Pacjent powinien być przyjęty, zdiagnozowany i leczony w zależności od terapii zaordynowanej przez lekarza. [NKJP, Bożena Wiktorowska. Dylematy lekarza bez kasy. 2000. Gazeta Ubezpieczeniowa]
W momencie, kiedy podjęta została ostateczna decyzja Polacy mówią klamka zapadła – „wydarzyło się coś, czego nie można odwołać ani zmienić” [WSJP]. Na przykład: Jeśli ktoś spóźni się i nie złoży dokumentu przed 26 października będzie mógł jeszcze udowadniać, że nie stało się to z jego winy. Po 7 listopada klamka zapadnie i na miejsce spóźnialskiego wskoczy kolejna osoba z niższą średnią. [NKJP, Stypendium to nie nagroda!. 2007. Gazeta Krakowska. „Polskapresse”. Oddział „Prasa Krakowska”]
Mówiąc, że coś wisi w powietrzu – „istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że to, o czym mowa, wkrótce się wydarzy” [WSJP], Polacy najczęściej mają na myśli coś nieprzyjemnego. Podczas gdy ukraińskie wyrażenie висіти (повисати) / повиснути в повітрі zostanie użyte, jako opisanie kogoś, kto pozostaje w stanie niepewnym lub gdy coś pozostaje niejasne, niewyjaśnione [СУМ-20]. Na przykład: Konflikt wisi w powietrzu: sąsiedni Iran pozostaje wrogi chrześcijaństwu, a od zachodu nadciągnie niedługo islam, wrogi i jednym, i drugim. [NKJP, Ryszard Kapuściński, Imperium. 1997. Wydawnictwo Czytelnik] Ukraińska jednostka бути / почуватися у своїй стихії odpowiada polskiej ktoś jest w swoim żywiole – „ktoś czuje się w danej sytuacji bardzo swobodnie i pewnie, ponieważ bardzo dobrze sobie w niej radzi” [WSJP]. Jako synonim można też spotkać frazeologizm czuć się jak ryba w wodzie. Na przykład: Uwielbiasz czuć się w miejscu pracy jak w wielkiej rodzinie, ochoczo wyjeżdżasz na obozy integracyjne i lubisz wypady z kolegami na piwko. Poszukaj pracy w mediach – prasie, agencjach informacyjnych, telewizji, radiu. Poczujesz się jak ryba w wodzie w działach public relations, firmach doradztwa personalnego. [NKJP, Joanna Keszka. Warto być sobą. 2000. Cosmopolitan]
Znaczenie „albo albo” oddaje polskie wyrażenie albo rybki, albo akwarium – pot. „używane, gdy mówiący chce powiedzieć, że trzeba dokonać wyboru, ponieważ nie można jednocześnie mieć lub robić obu tych rzeczy, o których mowa” [WSJP]. Na przykład: My oczywiście będziemy grali o zwycięstwo. Nie mamy nic do stracenia: albo rybka, albo akwarium. To nasz ostatni mecz w tym roku i musimy wypruć z siebie wszystko, co mamy. [NKJP, Wielka gra „Kolejorza”. 2008. Dziennik Polski. Jagiellonia]